Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
DİŞ PERİSİ
PINAR KARATABAN
Çocuk Diş Hekimi
Yazı Boyutu:
Ağız kokusu

Halitosis Latincede halitus ve osis kelimelerinden oluşan, ağızda meydana gelip hem kişiyi hem de çevresini rahatsız eden koku oluşumuna verilen isimdir. Ağız kokusu biyolojik bir problem olmakla kalmayıp sosyal bir problem olarak da kişiyi etkilemektedir. Hatta sosyal yanı ağız kokusunun bir problem olarak görülmesinde daha ağır basmaktadır. Yapılan klinik çalışmalar ağız kokusunun erkeklerde üç kat daha fazla görüldüğünü bildirmektedir.

Ağız kokusu oluşumunu nedeni yüzde 90 gibi büyük bir oranda ağız içindeki problemlerdir. Yani tedavi edilmemiş çürük dişler, temizlenmemiş diş taşları ve problemli dişetleri, tamamlanmamış kanal tedavileri ya da ağızda kırılarak kalmış ve çekilememiş diş kökleri çoğu zaman kötü kokunun ana kaynağını oluştururlar. Bunun dışında üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı geniz akıntısının olduğu durumlar ve gastro-intestinal rahatsızlıklar (yani sindirim yolu rahatsızlıkları, reflü ve gastrit gibi) de koku oluşumunda ikinci ve üçüncü sırayı paylaşırlar.

Ağız kokusuna neden olan bakteriler çoğunlukla dil sırtında yerleşen ve kükürt bileşiklerinin salınımına neden olan bakterilerdir. Bu kötü koku kükürt (sülfür) kokusudur. Dil üzerinde ya da diş çevresindeki dokularda, iyi temizlenemeyen ağızlarda bakteriler ve yiyecek artıkları birikerek kötü koku oluşumuna neden olabilirler. Dişlerin fırçalanması sırasında özellikle dişeti kenarlarının ve dil sırtının da mutlaka fırçalanması gerekliliği bu sebepledir.

Özellikle sabahları kalktığınızda oluşan ağız kokusu her bireyde az ya da çok mutlaka vardır. Gece boyunca azalan tükürük akışı nedeniyle tükürük ağızı yeterince temizleyemez ve bakterilerin üremesi artar. Bu da daha fazla koku oluşumu demektir. Bu durumun tam olarak bir çözümü bulunmasa da ek bir tedaviye gerek olmadan, gece yatmadan önce dişlerin iyice fırçalanması ve yardımcı olarak bir ağız yıkama suyunun kullanılması bir miktar işe yarayabilir.  Tabii çocuklarda ağız sularını pek tercih etmediğimizi de tırnak içerisinde belirteyim.

SİNDİRİM PROBLEMİ AĞIZ KOKUSU YAPIYOR!
Bunun dışında üst solunum yolu ya da sindirim sistemi hastalıklarından kaynaklanan ağız kokusunun nedeni yine bakteri kaynaklıdır. Eğer kişinin sindiriminde problem var ise sindirim işlemi tam olarak yapılamadığından besinler bakterilerin çürütme işlemine maruz kalır ve bunun sonucu olarak ortaya kötü kokulu ve ağıza yükselen bir gaz çıkar. Bu durumda kişide sürekli bir ağız kokusu olacaktır. Örneğin reflüde kişide ağız kokusu bir tanı kriteri olarak karşımıza çıkabilmektedir.

Aynı şekilde üst solunum yolu enfeksiyonlarında genizden aşağı süregelen akıntı da ağız kokusunun sık rastlanan nedenlerinden biridir. Ayrıca kronik sinüzit, farenjit ve tonsilitte (bademcik iltihabı) de ağız kokusu meydana gelebilir.

Bronşit, pnömoni (zatürre) gibi akciğer hastalıkları da ağız kokusuna neden olabilmektedir. Ancak buna ağız kokusu yerine nefes kokusu demek daha doğru olacaktır. Bu bölgede herhangi bir enfeksiyon varlığında yine bakterilerin oluşturacağı kötü kokulu gazlar nefesle birlikte dışarı atılır.

Ağız içi durumları biraz genişletecek olursak dil fırçalanmamasına bağlı olarak özellikle dil kökünde bakteri popülasyonunun artması, dişetinin iltihabi durumları, ağız kuruluğu, aftlar ve ağız içi malign oluşumlar da kokuya neden olabilmektedir.

Bununla birlikte çok sık duymadığımız diğer ağız kokusuna neden olan durumlar olarak böbrek yetmezliği, şeker hastalığı, menstrüasyon dönemi, A ve B12 vitamin yetersizliği, demir, çinko eksikliği, helikobakter pilori, karaciğer yetmezliği ve dehidratasyon yani susuz kalmayı sayabiliriz. Buna ek olarak ağız kuruluğu yapan ilaç kullanan bireylerde de ağız kokusuna sıklıkla rastlanmaktadır.

AĞIZ KOKUSU NASIL TEDAVİ EDİLMELİ?
Ağız kokusunda tedavi önce kaynağı belirlemekle başlar. Kişi diş hekimi, kulak burun boğaz uzmanı ve gastroenteroloji uzmanını içeren bir ekip tarafından değerlendirilmelidir.

Ağız kokusunun yüzde 90 nedeni ağız-diş kaynaklı olduğu için ilk olarak diş hekimi değerlendirme ve tedavi yapmalıdır. Ağızdaki mevcut diş rahatsızlıkları ve dişeti hastalıkları tedavi edilmeli, kişinin ağız hijyeni mükemmele ulaşana kadar tedavi ve takipleri yapılmalıdır. Tabii ki hekimle hasta işbirliğinin önemi açıktır. Kişinin diş bakımına göstereceği özen koku oluşumu eğer ağız kaynaklı ise kokuyu tamamen yok edecektir. Destek olarak da hekiminizin reçete edeceği ağız kokusu gideren gargaralar da kullanılabilir.

Bununla birlikte eğer kişide ağız kuruluğu var ise sık sık az miktarda su içilmesi ağız içi dokuları düzenli olarak ıslak tutacağından kokuyu giderecektir.

Tüm dişler sağlıklı ve hala ağızda koku varsa bu durumda bir KBB ve gastroenterolojik muayeneden geçilmesi şarttır.

Kaynaklar:
1.Essentials of Oral Medicine  Sol Silverman,Lewis R. Eversole,Edmond L. Truelove syf.283-284
2.Halitosis (Ağız Kokusu) Elmas KASAP, Müjdat ZEYBEL, Hakan YÜCEYAR Güncel gastroenteroloji 13/2



Copyright 2007-2018 ® NETATÖLYE - Tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.