Hakkında en fazla spekülasyon yapılan bebek araç gereçlerinin başında gelir yürüteçler. Birçok üretici, satıcı ve  pediatristler  çeşitli görüşler bildirmişlerdir bu ürün hakkında. Bizim burada görevimiz, bu ürünü en doğru şekilde sizlere tanıtmak ve her kesimden görüşlere yer vererek doğruyu bulmaya çalışmanızdır.

Yürüteçler, bebeğinizin kendini oturarak dik tutabilmeye başladığı 6 veya 7. aydan itibaren kullanılmaya başlarlar ve ağırlıkları 12  kg’a gelene kadar kullanılırlar. Bazı uzmanlar yürüteçlerin bebeklerin yürümelerine yardımcı olduklarını savunurlarken bazı uzmanlar da yürüteçlerin bebeğin yürümesini geciktirdiği yolunda görüş bildirmişlerdir. Burada önemli olan bir bebek yürütecini hangi amaçla kullandığımızdır. Bu nedenle yürüteç kullanımını 2 ayrı açıdan değerlendirmeliyiz.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi uzmanların bu konu hakkındaki fikirleri birbirleriyle pek örtüşmüyor.  Burada en önemli unsur yürütecin nasıl kullanıldığıdır. Yürütecin içindeki bebeğinizin ayak tabanlarının kesinlikle yere basmaması gerekir. Bebeğinizin bacak kaslarının gelişimi için sadece ayak uçlarının yere değmesi ve kendisini 360 derecelik bir alanda hareket ettirebilmesi gereklidir. Bebeğinizin boyu uzadıkça yürüteçin yükseklik ayarından yararlanarak boyunu yükseltmeniz gerekmektedir. Bunun dışında yürüteçlerin bebeğinizin gelişimine herhangi bir faydasının olması söz konusu değildir. Bebeklerin büyük bir çoğunluğu yürüteç yardımı olmadan  sırasıyla yuvarlanma, emekleme,oturma ve tutunarak ya da bizlerin yardımıyla yürümeyi öğrenirler. Dünyadaki bütün çocukların yürümeyi yürüteçle öğrenmedikleri de bir gerçektir.

Yürüteçlerle ilgili en önemli nokta ürünün kullanım amacıdır. Eğer ki bir yürüteci bebeğin yürümesinin dışında “siz işlerinizi yaparken bebeğinizin oyalanması amacı “ ile satın alıyorsanız çok dikkatli olmanız gerekmektedir. Zaten uzmanların yürüteçlere karşı olmalarının ana nedeni yürüteçlerin bebeklerin yürümelerini geciktirmelerinden çok bebekler için yaratabilecekleri tehlikelerdir.

Hem Avrupa’ da hem de Amerika’ ya yapılan araştırmalar birçok bebeğin;

1. Yanlış ve güvenlik standartlarına uymayan yürüteçlerin kullanımı
2. Ebeveynlerin dikkatsizliği ve takipsizliği nedeniyle

ciddi yaralanmalarla karşı karşıya kaldıkları ya da hayatlarını kaybettiklerini ortaya koymuştur. Bu nedenledir ki bu ülkelerde yürüteçlerin satışının engellenmesi amacıyla birçok kampanyalar başlatılmış ancak hiçbir ülkede yürüteçlerin satışı yasaklanmamıştır. Fakat üretilecek yürüteçler için de son derece yüksek güvenlik standartları ön görülmüş ve bu standartlara uymayan yürüteçlerin satışına  hem Avrupa’ da ve Amerika’ da izin verilmemiştir.

Bu ülkelerde yürüteç kullanımıyla ilgili en önemli kazalar ebeveynlerin dikkatsizliği nedeniyle bebeklerin;

1. Yüksek hız sonucunda bir nesneye çarparak yürüteçle takla atmaları ve devrilmeleri.
2. Merdivenlerden yuvarlanmaları.
3. Soba, fırın gibi ısı yayan nesnelere yürüteçle birlikte hızlı hareket etmelerinden dolayı çarparak yanmaları.
4. Yürüteç üstünde normal boylarından 5 ile 8 cm arası daha uzun oldukları için tezgah üstlerindeki ya da ocaklardaki çaydanlık veya sıcak yemekler gibi nesnelere  ulaşarak bunları devirmeleri ve yanmaları.
5. Yine normal şartlarda ulaşamayacakları yükseklikteki ilaçlara ulaşarak zehirlenmeleriyle meydana gelmişlerdir.

Bütün bunlara ebeveynlerin takipsizliği derken bebeklerin yürüteçleriyle birlikte normalden çok daha hızlı hareket ettikleri ve kontrol edilemediklerini de gözardı etmeyelim.

Buradan yola çıkarak; ne kadar dikkatli olursak olalım yürüteçler çocuklarımız için son derece tehlikeli olabilirler. Ancak son yıllarda bu tehlikeleri en aza indirmek için yapılan çalışmalar ve oluşturulan standartlar ebeveynlerin dikkatlerini toplamalarına çok yardımcı olamamakla birlikte ürünlerin üretim ve kullanım kalitesi hakkındaki soru işaretlerini minimuma indirmiştir.

Avrupa’ da EN 1273 sayılı standartla garanti altına alınan yürüteç üretim standartları ülkemizde de TSE tarafından aynı şekilde uygulanmaktadır. Ancak daha önceleri de bahsettiğimiz üzere ülkemizde satılan yürüteçleri kaliteleri ile ilgili bir denetim yapılmamaktadır.

 Avrupa’ da  EN 1273 koduyla uygulamada olan  başlayan ve ülkemizde de Türk Standartları Enstitüsü  tarafından  tasarı haline getirilen ve  TS Pren 1273 koduyla belirtilen “Çocuk Bakım Eşyaları-Bebek Yürüteci İskeleti Güvenlik Kuralları ve Deney Metotları “ bir yürütecin taşıması gereken özellikleri ve uyması gereken güvenlik standartlarını açıkça belirtmiştir. Bu standardın girişindeki TSE’ nin yaptığı bilgilendirme aslında olayın önemini çok açıkça belirtmektedir. Bu bilgilendirmede yazılan uyarıya kulak verelim;

Bu standardın amacı olabilecek kaza risklerini azaltmaktır. Bu standardın, herhangi bir mamulü kullanan çocuklar için olası bütün riskleri ortadan kaldıramadığı ve en önemli tesirin ailesel veya bakıcı kontrolü olduğu vurgulanmaktadır. Kazalar temel olarak ebeveynlerin çocuklarının bebek yürütecinin içinde ne kadar hıza ve ekstra uzaklığa ulaşacağını önceden bilmemelerine bağlıdır. Çocuğun bu tip bir mamulün kullanımında olası bütün riskleri elimine edemeyeceğinden bir ebeveyn veya koruyucu denetiminin önemi esastır. Bu standardda belirtilen tüm uyarı ve talimatların imâlatçı tarafından açıkca verilmesi ve bebek yürüteci iskeletinin doğru ve güvenli kullanıldığını tüketiciye garanti etmesi şarttır.

Bu noktadan  yola çıkarak standartlara uygun bir yürütecin taşıması gerektiği ve sizin bir yürüteç satın alırken aramanız gereken özellikler ile kullanırken uymanız gerekecek konuları sıralayalım.

• Bebeğiniz yürütecini 6 aylık olduktan sonra kullanmaya başlar ve 12 kg. ağırlığa ulaşıncaya kadar kullanabilir.
• Yürütecin minimum 6 tekerleği bulunmalıdır ve her tekerlek bağımsız olarak 360 derece dönebilir özellikte olmalıdır.
• Yürütecin bebeğinizin ulaşabileceği noktalarının sivri, köşeli ve keskin olmaması gerekmektedir.
• Yürütecin hiçbir bölümünde bebeğinizin ellerini ya da parmaklarını sıkıştırabileceği aralıklar bulunmamalıdır.
• Bebeğinizin merdiven veya herhangi bir yükseklikten düşme riskini en aza indirmek için yürüteçte “stopper – durdurucu” dediğimiz mekanizmanın bulunması gerekmektedir. Ancak bu noktada en büyük güvenlik unsuru bebeğinizi hiçbir zaman bu tür bir tehlikeyle karşı karşıya bırakmamak için sizin takibinizdir.
• Yürütecin tekerleklerinde kesinlikle fren bulunmaması gerekmektedir.
• Yürütecin oturma bölümünün 12 kg ağırlığı taşıyacak sağlamlıkta, sökülebilir ve yıkanabilir özelliklerde üretilmiş olması şarttır.
• Yürütecin katlanma mekanizmasının çift emniyetli olması gerekmektedir. İkinci emniyet yürütecin aniden katlanarak bebeğinize zarar vermesini engelleyecektir.
• Hiçbir yürütecin yüksekliği en alt yükseklik seviyesindeyken 18 cm.’ den az olmamalıdır.
• Yürütecin hiçbir bölümünün tutuşabilir özellikte olmaması gerekmektedir.
• Yürüteç, herhangi bir yüzeye 2m/sn hızla çarptığında çarptığında devrilmemesi, hiçbir fonksiyonel ve şekilsel özelliğini kaybetmemesi gerekmektedir.
• Yürütecin üzerinde bulunan ve bebeğinizin ulaşabileceği noktalarda bulunan ip gibi uzun nesneler  bebeğinizin kan dolaşımını ya da nefes almasını engelleyebilceği için 3 kg. kuvvetle gerildiğinde 22 cm’ den uzun olmamalı, ya da 5 kg bir kuvvetle gerildiğinde 22 cm ya da daha küçük parçalara bölünüyor olmalıdır.

Gördüğümüz gibi yürüteçler kullanımı çok kolay gibi görünüyor olsalar bile son derece dikkat ve takip isteyen ürünlerdir. Kullanımı bilinçsizce yapılacak bir yürütecin zararının yararından daha fazla olabileceğini söylemek yukarıda belirtilenlerden sonra çok yanlış olmasa gerek.