ads
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
KÖPÜK
Prof. Dr.  REFİKA ERSU
Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı
Yazı Boyutu:
Zatürre (Pnömoni) nedir?

Zatürre biz annelerin en çok korktuğu tanılardan biridir. “Aman zatürre olmasın!” diye başlar konuşmamız eğer doktorla görüşme sırasında zatürre sözcüğü geçerse; “Başlangıç tabii değil mi?” diye devam ederiz doktor zatürre tanısı koyarsa ve tabii sonra da “İz kalmayacak değil mi?” diye de bitiririz sorularımızı.

Bu yıl da oldukça sık duyduk, ya kendi çocuğumuza zatürre tanısı kondu ya da sınıf arkadaşlarına, bizim de bulaşır endişesi ile uykularımız kaçtı. Gelin, zatürre, doktorların deyişiyle pnömoni hakkında merak ettiklerimizi özetlemeye çalışalım.

PNÖMONİ NASIL BİR HASTALIKTIR? KİMLER RİSK GRUBUNDADIR?
Pnömoni bakteriler ve virüsler gibi enfeksiyöz ya da bazen enfeksiyöz olmayan etkenlere yanıt olarak akciğerde gelişen akut bir iltihabi reaksiyondur.  Pnömoni; ateş, solunumsal belirtiler ve akciğer grafi bulguları ile tanımlanan bir klinik tablodur.
S. pneumoniae isimli mikroorganizma yenidoğan dönemi dışında çocuklarda en sık görülen bakteriyel pnömoni etkenidir. En sık okul öncesi dönemdeki çocuklarda görülür. Kış sonu ve ilkbaharın başlangıcında sıktır.

PNÖMONİ İÇİN RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
  Konak faktörleri:
  o Yaş (< 1yaş)
  o Düşük doğum ağırlığı ve erken doğum
  o Beslenme bozukluğu olan çocuklar
  o Altta yatan hastalık (doğumsal kalp hastalıkları,  şeker hastalığı gibi)
  o D vitamini eksikliği

Sosyal / Çevresel faktörler:
  o Anne sütü ile beslenememe,
  o Düşük sosyoekonomik düzey
  o Kalabalık yaşam koşulları
  o Sağlık hizmetlerine ulaşamama
  o Anne yaşı ve annenin eğitimi
  o Ev içi ve dış ortam hava kirliliği (sigara dumanına maruziyet)
  o Yetersiz aşılanma
  o Kış mevsimi

PNÖMONİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Klinik bulgular yaşa göre farklılıklar gösterebilir. Süt çocuklarında hastalık genellikle viral infeksiyon düşündüren birkaç günlük burun akıntısı, göz akıntısı, kulak iltihabı ile başlayabilir. Küçük çocuklarda, yüksek ateş, hızlı nefes alma, uykuya eğilim, huzursuzluk,  kusma,  ishal ve karın ağrısı gibi hastalığa özgül olmayan bulgular ağırlıktadır.
Büyük çocuklarda ani başlayan yüksek ateş (hemen daima ≥38.5 0 C), titreme, balgamlı öksürük, göğüs ağrısı ve hasta görünüm tipiktir.

PNÖMONİDEN KORUNMADA AŞILAMANIN ÖNEMİ NEDİR? KİMLER AŞI YAPTIRMALIDIR? HAMGİ TÜR AŞILAR KULLANILMAKTADIR?
İki tip pnömoni aşısı bulunur, konjuge pnömokok aşısı ve polisakkarit aşı. Yedi valanlı konjuge aşı 2000’lerin başından bu yana 2-23 ay arasındaki çocuklara yapılmaya başlanmış ve 24 ay-5 yaş çocuklara önerilmiştir. Ancak bu aşının kapsamadığı serotiplerle enfeksiyon sıklığı arttığı için Şubat 2010’dan bu yana 13 valanlı aşı (PCV13) kullanıma girmiştir. Konjuge pnömoni aşısı 2-59 ay arasındaki tüm çocuklara ve 60-71 ay arasındaki risk taşıyan çocuklara önerilmektedir. Polisakkarid pnömoni aşısı da 2 yaşından büyük olan bu risk grubundaki çocuklara önerilir.

Risk Grubu                                         Hastalık
_______________________________________________________
-Bağışıklıkyetmezliği                           -Kronik kalp hastalığı
olmayan çocuklar                                -Kronikakciğer hastalığı
                                                           -Şeker hastalığı
                                                            - Koklear implant

- Fonksiyonel veya anatomik                -Orakhücreli anemi ve
dalak yokluğu olan çocuklar                 diğer kan hastalıkları
                                                            -Kalıtsalveya edinsel
                                                            dalakyokluğu olanlar
                                                                      
-Bağışıklıksistemi baskılanmış              - HIV enfeksiyonu
olan çocuklar                                        -Kronikböbrek yetmezliği veya
                                                             nefrotiksendrom
                                                              - Bağışıklık sistemini baskılayan
                                                             ilaçalanlar
                                                              - Bağışıklık sisteminin doğuştan
                                                             olanhastalıkları

ÇOCUKLAR İÇİN AŞILAMA TAKVİMİ NASIL OLMALIDIR?
Yeni 13 valanlı konjuge aşı eski 7 valanlı aşının yerini almıştır. 7 valanlı aşı ile başlanan aşılama 13 valanlı ile tamamlanmalıdır. 5 yaşın altındaki hastalara primer aşılaması 7 valanlı ile tamamlandı ise geldiklerinde bir doz 13 valanlı aşı yapılması Amerikan Pediatri Akademisi tarafından önerilmektedir.

AŞI TAKVİMİ:

İlk dozdaki yaş, ay              Primer PCV13          PCV13  Ek doz
                                           Dozsayısı             (12–15 ay) Doz sayısı
2–6                                               3                     1
7–11                                             2                     1
12–23                                             2                   —
24–59 (sağlıklı çocuklar)                 1                   —
24–71 (risk grubundaki çocuklar)   2                     —

Risk grubundaki çocuklara iki yaşında veya hastalık tanısı 2 yaşından sonra konuyorsa en kısa zamanda polisakkarit aşı yapılmalıdır. Polisakkarid aşı yapılan çocuklara konjuge aşı da yapılmadıysa yapılmalıdır. Risk grubundaki çocuklara beş yıl sonra bir polisakkarid aşı daha yapılır, ancak iki aşıdan fazla yapılması önerilmemektedir.

PNÖMONİ NASIL TEDAVİ EDİLİR? TEDAVİNİN HEDEFLERİ NELERDİR?
•  Oksijenlenmenin sağlanması
•  Yaşamsal fonksiyonların desteklenmesi
•  Etken mikroorganizmanın temizlenmesi
•  Klinik hastalığın iyileşmesidir.

Tedavinin seçimi; hastanın yaşı, klinik, laboratuar ve radyolojik bulguları, farklı mikroorganizmaların bölgesel ve mevsimsel prevalansı, bölgesel  antibiyotik direnci bilgileri ve direnç gelişimini kolaylaştıran kişisel risk faktörlerine  dayandırılmalıdır. Bu verilerin dikkate alınarak hazırlandığı pnömoni tanı ve tedavi rehberlerine uyulması gerekir.

Sağlıklı, güzel bir yaz dileğiyle...


Copyright 2007-2017 ® NETATÖLYE - Tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.